مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

مطالعه تطبیقی شوراهای اسلامی شهر و روستا با مؤلفه‌های نظام نمایندگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
آیت اله جلیلی 1
احسان موحدی پور 2
1 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران. (نویسنده مسئول)
2 دانشجوی دکتری گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.
10.22034/lcs.2024.2026367.1040
چکیده
نظام دموکراسی مبتنی بر نمایندگی از مفاهیم سیاسی مدرن است که  اکثر دموکراسی­های مدرن، ساختار حکومت­شان را بر پایه­ی آن قرار می دهند. در نظام نمایندگی، حکومت­ها مدعی فرمانروایی بر مردم نیستند، بلکه مدعی نمایندگی از سوی مردم است و به نمایندگی آن­ها عمل می­کند و از این رهگذر مردم قادر به حکومت بر خود می­شوند. نظام نمایندگی دارای مؤلفه هایی است که عبارتند از انتخابات، نظارت پذیری، پاسخ­گویی، مصونیت داشتن نمایندگان ملت و غیره است. از این رو در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی است، برآنیم تا ضمن تبیین و تحلیل شرایط نامزدها، صلاحیت­ها و نظارت بر شوراهای اسلامی شهر و روستا که از جمله سازمان­های غیر­متمرکز محلی هستند و مطابق اصل هفتم قانون اساسی از ارکان تصمیم­گیری و اداره امور کشورند با مؤلفه های نظام نمایندگی مطابقت دهیم. این پژوهش دارای دو بخش است که بخش نخست راجع به نظام نمایندگی و مؤلفه­های آن است و بخش دوم مربوط به شوراهای اسلامی شهر و روستا و مطابقت آن با مؤلفه­های نمایندگی است. 
کلیدواژه‌ها
شورای اسلامی شهر و روستا
نظام نمایندگی
انتخابات
اراده ملت

موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study of City and Village Islamic Councils with the Components of the Representative System

نویسندگان English

Ayatollah Jalili 1
Ehsan Movahedipoor 2
1 Assistant Prof, Dep of Public Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran.(Corresponding Author)
2 Ph.D Student of Public Law Dep., Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده English

The democracy system is based on the representation of modern political concepts on which most modern democracies base their government structure. In the representative system, governments do not claim to rule over the people, but they claim to be represented by the people and act on their behalf, and in this way the people are able to rule themselves. The representative system has components such as elections, monitoring, accountability, immunity of the nation's representatives, etc. Therefore, in this descriptive-analytical research, we intend to explain and analyze the conditions of the candidates, the qualifications and supervision of the city and village Islamic councils, which according to the seventh principle of the Iranian constitution are local decentralized organizations. One of the main elements of decision-making and administration of the country's affairs is to match the components of the representative system. This research has two parts, the first part is about the system of representation and its components, and the second part is about Islamic city and village councils and its compliance with the components of representation.

کلیدواژه‌ها English

Islamic city and village council
representative system
elections
will of the nation
  1. ابراهیمی، قاسم، 1381، «مصونیت پارلمانی از نگاه فقه»: فصلنامه فقه اهل‌بیت»، قم، موسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی، ش 30،
  2. بوشهری، جعفر،1384، حقوق اساسی؛اصول و قواعد، تهران ، چ اول، شرکت سهامی انتشار
  3. تقی‌زاده، جواد و طیبه کریم زاده شریف‌آباد؛ 1393، اصل برابری و نظارت قانونی بر اجرای انتخابات نهادهای سیاسی»؛ مجله مطالعات حقوقی، ش 8،
  4. توسلی‌نائینی، منوچهر، 1385، «جایگاه و نقش قانون اساسی در مردم‌سالاری دینی با نگاهی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، ش 13،
  5. جعفری­لنگرودی، محمد جعفر،1387، مبسوط در ترمینولوژی حقوق،ج 5، چ اول،تهران کتابخانه گنج دانش
  6. حبیب‌زاده، محمدجعفر و سعید درید موسوی مجاب؛ 1382،«مصونیت پارلمانی درحقوق کیفری» مجلسه مدرس علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، ش 31،.
  7. حبیب‌نژاد، سیداحمد، 1388، بررسی حقوقی شوراهای اسلامی شهر و روستا در پرتو اصول تمرکز زدایی، مجله حقوق اسلامی، ش 20
  8. خسروی، حسن، 1387،حقوق انتخابات دموکراتیک،تهران، انتشارات مجد،
  9. دادفر، حبیب، 1342، پارلمان، اطلاعات
  10. دال، رابرت،1378،درباره دموکراسی، ترجمه حسن فشارکی، نشر شیرازه،
  11. دبیرنیا، علیرضا، 1395، تحلیلی بر مفهوم نظام نمایندگی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران « با نگاهی تطبیقی به اندیشه سیاسی غرب »، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، دوره 3، شمار اول
  12. دبیرنیا، علیرضا، 1393، قدرت مؤسس (کاوشی در حقوق اساسی مدرن)،تهران ،شهر دانش، چاپ اول،
  13. دهخدا، علی اکبر،1373،لغت نامه دهخدا،تهران،انتشارات دانشگاه تهران، ج 13
  14. ریال، آلن، به گامی پیترز، 1390، سیاست و حکومت جدید، ترجمه عبدالرحمان عالم، انتشارات قومس، چاپ دوم.
  15. شهیدی، سید جعفر، ترجمه و شرح نهج البلاغه، تهران ، انتشارات علمی و فرهنگی
  16. صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی، 1364،اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، ج 2،
  17. ضیایی، سیدیاسر و آیت‌الله جلیلی مراد، 1393،قلمرو شکلی و ماهوی مصونیت پارلمانی در نظام حقوقی ایران، فصلنامه حقوق اسلامی، ش 41.
  18. عمید زنجانی،عباسعلی، 1389، دانشنامه فقه سیاسی، تهران،موسسه انتشارات دانشگاه تهران، ج2، چ اول
  19. قاری سیدفاطمی، سید محمد،1380 ،تحلیل مفاهیم کلیدی حقوق بشر معاصر : حق،تعهد، آزادی، برابری و عدالت". مجله تحقیقات حقوقی، 33 و 34
  20. قاضی‌شریعت‌پناهی،سید ابوالفضل،1388، بایسته های حقوق اساسی، نشر میزان،چاپ 35،
  21. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
  22. قانون مدنی ایران
  23. قانون نظارت بر رفتار نمایندگان
  24. قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی
  25. کنستانت، بنژامین،1389،شور آزادی، ترجمه عبدالواب احمدی، نشر آگه،
  26. لاگلین، مارتین، 1388، مبانی حقوق عمومی، ترجمه محمد راسخ، تهران، نشر نی،
  27. مظهری، محمد، 1395، «تأملی بر فرآیند انتخابات شوراهای شهر و روستا در ایران و فرانسه»، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره هفتم، شماره 2،
  28. ملک‌افضلی‌اردکانی، محسن و همکاران: ماهیت نمایندگی از منظر فقه سیاسی و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ حکومت اسلامی، بهار 1393، ش 71،
  29. مؤتمنی طباطبایی،منوچهر ، 1380،حقوق اساسی(کلیات و رژیم های مهم سیاسی)،تهران، انتشارات میزان،چ اول
  30. مؤتمنی طباطبایی،منوچهر، 1390،حقوق اداری، تهران، انتشارات سمت، چ 16
  31. نوروزی، محمدجواد، 1393،«نظارت عمومی؛ مردم‌سالاری دینی»، مجله اندیشه‌های حقوق عمومی، سال سوم، ش دوم،
  32. وکیلیان، حسن، «مبانی نظری و شیوه‌های اعمال نظارت بر رفتار نمایندگان»، مجلس و راهبرد، زمستان 1390، ش 68،
  33. هاشمی، سیدمحمد، 1386،حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران(حاکمیت و نهادهای سیاسی)، تهران، نشر میزان، ج 2 ،چ 15،
  34. Brich, A.H.Representation (Key Concepts iupolitical Science) Macmillau. 1971.
  35. hill. puritanism and Revolution, Sekevand Warbung. 1985.
  36. De Villiers, Michel: Dictionnaire de droit constitutionnedl, paris, Armand Colin, 2e edition, 1992.
  37. Eulau Heinz John. Wanker. William Buchanan. The rule of the representative: Some empirical observations on the theory of demand burke. The American political science. Vol53. No3. Sep 1959.
  38. Lindberg, S. I. (2009). Accountability: The Core Concept and its Subtypes,

Working Paper, No. 1, Available Online at: Outputs/APPP/APPP-WP1.

  1. Rush, Marx, Voting Rights and Redistricting in United States, (Westpart Greenwood Press, 1988).
  2. Sasna Hardt, Parliamentavy Immunity, A Comprehensivestury of the Systemsin parliman tary, Immunitry of the unted Kiugdom; France, and the Netuerlands in a Earopenu Context, Interseutia, 2013.
  3. Antion.Medieval Parliaments: A Gomparntlve Study. London Eyre & Spotti Swoode. 1968.
مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی
دوره 2، شماره 2
تابستان 1403
صفحه 49-67