مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

آثار اهلیت شرکت های تجاری در حقوق ایران، مصر و لبنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار،خراسان رضوی ، ایران
چکیده
    شخص حقیقی و حقوقی در حقوق و وظایف مانند یکدیگرند و دارای اهلیت هستند. تفاوت آنها جنبه ی استثنایی دارد. استثنایی که در قانون ذکر شده، حقوق و تکالیف ذاتی انسان است. با این‌حال مصادیقی مانند وصایت و أخذ به شفعه وجود دارد که با توجه به وجود اهلیت شرکت‌ها در عمل منشأ اختلاف است و نمی­توان به صراحت اظهار نظر نمود که مخصوص شخص حقیقی است یا حقوقی؟این مقاله با روش توصیفی، تحلیلی تطبیقی و به‌شیوۀ کتابخانه‌ای در ابتدا به بررسی اهلیت شرکت‌ها سپس به جایگاه این دو نهاد حقوقی در ارتباط با شرکت‌ها می پردازد. از آنجا که مطالعۀ تطبیقی بین نظام‌های حقوقی موجب شناخت بهتر نقاط قوت و ضعف آنها می‌شود، نوشتار حاضر اهلیت شرکت‌های تجاری و آثار را با توجه به قانون تجارت ایران، مصر و لبنان تطبیق داده است. در نهایت با توجه به مواد قانون تجارت این کشورها، این نتیجه به دست آمد که شرکت‌های تجاری در قانون ایران و مصر و لبنان صلاحیت پذیرش وصایت را دارند هرچند باید توسط نماینده‌ای از سوی شرکت قبول شود. دربارۀ حق شفعه، از آنجا که قانون تجارت مصر و لبنان از یک سو برگرفته از قانون تجارت فرانسه و از سوی دیگر براساس فقه اهل سنت است و شرایط به وجود آمدن حق شفعه بین اهل سنت و شیعه متفاوت است ایشان به شرکت‌ها حق شفعه نمی‌دهند اما برای شرکا چنین حقی را قائلند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Competency Effects of Commercial Companies in the Laws of Iran, Egypt and Lebanon

نویسنده English

Fatemeh Rajaei
Assistant Prof., of Jurisprudence and Law Dep, Faculty of Theology and Islamic Studies, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Razavi Khorasan, Iran.
چکیده English

A real person and a legal person have the same rights and duties and have the same Competency. Their difference is exceptional. The exception mentioned in the law is the inherent rights and duties of humans. However, there are examples such as right of pre- emption and executorship, which is a source of dispute due to the existence of companies' competence, and it is not possible to express an opinion whether it is specific to a natural person or a legal entity. Considering that these two legal institutions are related to the Competency, so this article first examines the Competency of the companies, then the position of these two legal institutions in relation to the companies. Since the comparative study between legal systems leads to a better understanding of their strengths and weaknesses, the present article, with a descriptive, comparative analytical method and in a library method, examines and adapted the works of commercial companies' Competency according to the commercial law of Iran, Egypt and Lebanon. Finally, according to the commercial law articles of these countries, it was concluded that commercial companies have the authority to accept probate in the law of Iran, Egypt and Lebanon, although it must be accepted by a representative from the company. Regarding the right of pre- emption, since the commercial law of Egypt and Lebanon is derived from the French commercial law on the one hand, and on the other hand, it is based on Sunni jurisprudence, and the conditions for the creation of the right of pre- emption are different between Sunnis and Shiites, they do not grant the right of pre- emption to companies. But partners are given such a right.
 

کلیدواژه‌ها English

Competency
executorship
as right of pre- emption
Laws of Iran
Egypt and Lebanon
  1. ابو الروس، احمد (2008). موسوعۀ الشرکات التجاریۀ، الازیطۀ اسکندریۀ: المکتب الجامعی الحدیث.
  2. ابراهیم بک، احمد؛ علاء الدین احمد، واصل (1999). انتقال ما کان یملکه الانسان حال حیاته الی غیره بعد موته، بی‌جا، المکتبه الازهریه للتراث.
  3. اسکینی، ربیعا (1375). حقوق تجارت، تهران: سمت.
  4. اعظمی زنگنه، عبدالحمید (1346). حقوق بازرگانی، به اهتمام سهراب امینیان، چاپ سوم، بی­جا: بی­نا.
  5. امامی، سید حسن (1362). حقوق مدنی، جلد4، تهران: کتابفروشی اسلامیه.
  6. بوذیاب، سلمان (2003). مبادی القانون التجاری، طبعۀ الاولی، بیروت: الموسسه الجامعِیۀ للدراسات و النشر و التوزیع.
  7. بهشتیان، محسن (1385). حقوق تجارت، چاپ سوم، تهران: طرح نوین اندیشه.
  8. پاسبان، محمدرضا (1385). حقوق شرکتهای تجاری، چاپ اول، تهران: سمت.
  9. جرجس، جرجس (1996). معجم المصطلحات الفقهیة و القانونیة، چاپ اول، بیروت: الشرکة العالمیة للکتاب.
  10. جعفری لنگرودی، محمد جعفر (1350). حقوق مدنی، وصیت، جلد2، تهران: ابن‌سینا.
  11. جعفری لنگرودی، محمد جعفر (بی‌تا). دائرة‌المعارف حقوق مدنی و تجارت، جلد1، تهران، گنج دانش.
  12. حسنی، حسن (1378). حقوق تجارت، چاپ اول، تهران: میزان.
  13. الحیدری، هیوا ابراهیم (2010). شرکۀ الشخص الواحد ذات المسئولیت المحدودۀ دراسۀ المقارنۀ، طبعۀ الاولی، بیروت: منشورات الحلب الحقوقیۀ.
  14. خردمندی، سعید (1382). وکالت در حقوق تجارت و تطبیق آن با فقه، چاپ اول، قم: بوستان کتاب.
  15. خلف، شفیق (1992). تحویل الشرکات، الطبعۀ الاولی، بیروت: منشورات الحلبی الحقوقی.
  16. راشدی اشرفی، علیرضا (1375). حقوق تجارت کاربردی، چاپ اول، تهران: چاپ و نشر بازرگانی.
  17. رضوان، ابو زید (1993). الشرکات التجاریۀ فی القانون المصری المقارن، قاهره: دارالفکر العربی.
  18. الزینی، علی (1945م). اصول القانون التجاریۀ المصر، بی­جا: مطبعه التألیف والترجمه.
  19. سنهوری، عبدالرزاق (1998). الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، چاپ دوم، بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیه.
  20. شایگان، سید علی (1375). حقوق مدنی، به کوشش محمدرضا بندرچی، قزوین: طه.
  21. صالح بک، محمد (1949). شرکات المسامهه فی القانون المصری و القانون المقارن، چاپ اول، بی­جا: جامعة فؤاد الأول.
  22. صفار، محمد جواد (1373). شخصیت حقوقی، چاپ اول، تهران: دانا.
  23. صفایی، حسین، قاسم­زاده، مرتضی (1385). حقوق مدنی، اشخاص و محجورین، چاپ 12، تهران: سمت.
  24. طباطبائی مؤتمنی، منوچهر (1373). حقوق اداری، تهران: سمت.
  25. عصام غصن، علی (2010) الشرکات المدنیۀ القانون اللبنانی دراسۀ المقارنۀ، طبعۀ الاولی، بیروت: بی‌نا.
  26. عفیف، شمس­الدین (1997م). المصنف فی الاجتهاد التجاری، بیروت: بی­نا.
  27. عمید، موسی (1342). هبه و وصیت در حقوق مدنی ایران، بی جا: چاپخانه علمی.
  28. عیسائی تفرشی، محمد (1378). مباحثی تحلیلی از حقوق شرکتهای تجاری، جلد1، چاپ اول، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
  29. عیسایی تفرشی، محمد (1382). مباحثی تحلیلی از حقوق شرکتهای تجاری، جلد2، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
  30. فاطمی، سید محمد مهدی (1345). حجر در حقوق مدنی ایران و فقه اسلام، چاپ اول، قم: حکمت.
  31. عطوی فوزی (1986م). القانون التجاری، چاپ اول، بیروت: دار العلوم العربیه.
  32. کاتبی، حسینقلی (1372). حقوق تجارت، چاپ 6، تهران: گنج دانش.
  33. کاتوزیان، ناصر (1366). قواعد عمومی قرارداد، جلد2، تهران: بهنشر.
  34. کاتوزیان، ناصر (1368). وصیت در حقوق مدنی ایران، چ2، تهران: کانون وکلا.
  35. محقق داماد، مصطفی (1368). تحلیل فقهی و حقوقی وصیت، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
  36. المحصانی، صبحی رجب (1391). مبانی شرعی و قانونی حجر، نفقه، ارث و وصیت، ترجمۀ حمید مسجد سرایی و مصطفی جباری، سمنان: دانشگاه سمنان
  37. محقق داماد، مصطفی (1384). ایقاع اخذ به شفعه، ج1، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
  38. مکی العاملی، (شهید اول) محمد بن جمال­الدین (1991). اللمعة الدمشقیة، چ1، تهران: یلدا.
  39. ناصیف، الیاس، (1999). الکامل قانون فی التجارة، چاپ اول، بیروت: مویدات للنشر و الطباعة.
  40. ناصیف، الیاس، (2003). موسوعة الشرکات التجاریة، چاپ دوم، بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیة.
  41. ناصیف، الیاس (2010). العقود الدولیه العقود الائتمانیه فی القانون المقارن، بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیة.