Comparative Studies on Islamic Countries Law

Comparative Studies on Islamic Countries Law

Challenges of Intellectual Property Rights in the Field of Artificial Intelligence: A Comparative Approach in Islamic Countries

Document Type : Original Article

Authors
Amin Amirian Farsani 1
Mahsheid Yaraghi 2
1 Assistant Prof., Department of Law, Faculty of Humanities Sciences, University of Gonabad, Gonabad, Iran (Corresponding Author)
2 Assistant Prof., Department of International Law, Faculty of Islamic Studies and Jurisprudence, Shahid Ashrafi Isfahani University, Isfahan, Iran
10.22034/lcs.2025.2053046.1104
Abstract
The rapid development of artificial intelligence has created numerous challenges for legal systems, particularly in the field of intellectual property rights. Traditional intellectual property laws are primarily based on the concept of human creativity. However, the emergence of artificial intelligence systems capable of generating creative works and independent innovations has challenged the traditional understanding of authorship, ownership, and both moral and economic rights. This study aims to conduct a comparative analysis of the legal frameworks governing intellectual property rights of AI generated works in Iran, Saudi Arabia, Iraq, and Malaysia, with the objective of identifying the strengths and weaknesses of these legal systems.This research adopts a comparative analytical approach and relies on documentary and library-based sources to examine intellectual property regulations in the selected countries. The study analyzes the jurisprudential and legal foundations of each country, existing legislative frameworks, and their interaction with international intellectual property agreements. The findings are then presented through a comparative legal analysis.The results of the study indicate that the selected countries have adopted different approaches in addressing AI generated works. Malaysia has developed more advanced legal frameworks compared to the other countries under study by introducing the National Intellectual Property Strategy 2025 and the Artificial Intelligence and Digital Rights Act (2023). Under this framework, Malaysia recognizes a theory of “shared creativity”, according to which ownership of AI generated works can be jointly attributed to the developer of the AI system and its user. In contrast, despite possessing rich jurisprudential capacities, Iran still lacks specific legislation governing AI generated works. Saudi Arabia, relying on Hanbali jurisprudence, issued a fatwa by the Council of Senior Scholars in 2022 stating that works produced solely by artificial intelligence lack human originality and therefore cannot be recognized as protected intellectual property. Iraq has taken an intermediate position; in the 2021 amendment to its intellectual property law, Article 4 bis was introduced, providing a form of temporary protection for AI generated works.
Keywords
Artificial Intelligence
Intellectual Property
Digital Law
Ethical Responsibility
Islamic Jurisprudence
Comparative Law
Subjects
  • آقازاده، علیرضا (1401). «بررسی تطبیقی خلاقیت انسانی و ماشینی از منظر حقوق مالکیت فکری». مجله مطالعات حقوقی، سال 14، شماره 2، صص 85-112.
  • اسدپور، فرشته و دیگران (1402). «تأثیر تحولات حقوقی هوش مصنوعی در حوزه حقوقی مالکیت فکری». تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، شماره 58، صص 129-152.
  • الصباغ، محمد (2023). «مفاهیم پایه هوش مصنوعی و کاربردهای آن در حقوق». ترجمه منصور میرسعیدی. تهران: انتشارات مجد.
  • ذاکری‌نیا، حانیه (1402). «ماهیت و مبنای مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی در حقوق ایران و کشورهای اتحادیة اروپا». حقوق خصوصی، شماره 42، صص 129-156.
  • صادقی، محسن و دیگران (1402). «کاربرد بلاک چین در حفاظت از حقوق مالکیت فکری و ابعاد کاربردی آن». حقوق خصوصی، شماره 42، صص 27-58.
  • فدوی، احمد (1403). «مالکیت آفریده‌های هوش مصنوعی؛ مروری بر چالش نوین حقوق مالکیت فکری در عصر فناوری». پژوهشنامه حقوق اسلامی، شماره 66، صص 945-970.
  • محمدی، حسین و صالحی، جواد (1402). «تحلیل رویه قضایی پرونده‌های مالکیت فکری در حوزه فناوری‌های نوین». فصلنامه رأی، شماره 33، صص 78-96.
  • هاشمی، حسین (1403). «کنترل یا نوآوری؛ الزامات حقوقی سیاست‌های تنظیمی در زمینه هوش مصنوعی». دولت و حقوق، سال پنجم، شماره 1، صص 15-38.

منابع عربی

  • الحکیم، عبدالمحسن (2023). «آراء الفقه الشیعی حول الملکیة الفکریة: تحلیل معاصر مع الترکیز علی الحقوق الرقمیة». مجلة الفقه الإسلامی والقضایا المعاصرة، العدد 10، ص 112-134.
  • الشمری، محمد (2023). «تحدیات شرکات الذکاء الاصطناعی فی المملکة العربیة السعودیة: دراسة تجریبیة حول قضایا الملکیة الفکریة». المجلة العربیة للقانون، العدد 37، ص 224-249.
  • دادگاه تجدیدنظر ریاض (1443). «قرار پرونده الخوارزمی ضد شرکة الفجر». پرونده شماره 1247/22، مورخ 12 شعبان 1443. ریاض: منشورات المحاکم.
  • دادگاه بدوی بغداد (1444). «حکم پرونده المهندس ضد شرکة التطویر التقنی». شعبه اول، پرونده شماره 567/2022، مورخ 15 محرم 1444. بغداد: منشورات القضاء.
  • الشمری، محمد (2023). «تحدیات شرکات الذکاء الاصطناعی فی المملکة العربیة السعودیة: دراسة تجریبیة حول قضایا الملکیة الفکریة». المجلة العربیة للقانون، العدد 37، ص 224-249.
  • هیئت علمای ارشد عربستان سعودی (1443). «فتوا درباره آثار هوش مصنوعی». فتوا شماره 21457، مورخ 15 رجب 1443. ریاض: الرئاسة العامة للإفتاء.
  • مجلس نمایندگان عراق (2021). «قانون اصلاح مالکیت فکری». قانون شماره 18 سال 2021. بغداد: الجریدة الرسمیة.
  • مجلس فتوای ملی مالزی (2023). «قرار شماره 187/2023 درباره آثار هوش مصنوعی و انطباق شرعی». کوالالامپور: وزارت توسعه اسلامی مالزی.

منابع انگلیسی

·        Abdullah, M., & Ahmad, K. (2022). "Intellectual Property Rights and Artificial Intelligence in Malaysia: A Unique Blend of Common Law, Sharia, and Economic Interests". Asian Journal of Comparative Law, 17(1), 45-69.

·        Al-Hakeem, A. (2023). "Shia Jurisprudence Views on Intellectual Property: A Contemporary Analysis with Focus on Digital Rights". Journal of Islamic Law and Contemporary Issues, 10(2), 112-134.

·        Al-Shamri, M. (2023). "Challenges of AI Companies in Saudi Arabia: An Empirical Study on Intellectual Property Issues". Arab Law Quarterly, 37(3), 224-249.

·        Altman, S., & Amodei, D. (2023). "GPT-4: Technical Report". arXiv preprint arXiv:2303.08774.

·        Beckman, J., et al. (2023). "Extracting Training Data from Large Language Models". Proceedings of the 44th IEEE Symposium on Security and Privacy, pp. 135-152.

·        Boden, M. A. (2018). "Creativity and Artificial Intelligence: A Historical and Philosophical Perspective". AI Magazine, 39(3), 47-54.

·        Cornish, W. R., Llewelyn, D., & Aplin, T. (2019). "Intellectual Property: Patents, Copyright, Trade Marks and Allied Rights". Sweet & Maxwell.

·        Dinwoodie, G. B., & Dreyfuss, R. C. (2018). "A Neofederalist Vision of TRIPS: Building a Resilient International Intellectual Property System". Oxford University Press.

·        European Commission. (2024). "Artificial Intelligence Act: A European Approach to Regulation". Brussels: European Union.

·        Ficsor, M. (2020). "The Law of Copyright and the Internet: The 1996 WIPO Treaties, their Interpretation and Implementation". Oxford University Press.

·        Gervais, D. J. (2021). "Intellectual Property, Trade and Development: Strategies to Optimize Economic Development in a TRIPS Plus Era". Oxford University Press.

·        Harrison, P., & Brown, J. (2023). "Ethical Responsibility for AI Creations: A Global Survey". Journal of AI Ethics, 5(2), 78-93.

·        Hilty, R., & Liu, K. C. (2019). "Artificial Intelligence and Intellectual Property". Oxford University Press.

·        Jumper, J., et al. (2021). "Highly Accurate Protein Structure Prediction with AlphaFold". Nature, 596(7873), 583-589.

·        Marquez, J., & Cohen, L. (2023). "Allocating Rights in AI-Generated Works: Analysis of 15 European Court Cases". European Intellectual Property Review, 45(3), 76-92.

·        McCarthy, J., et al. (2023). "Three Models for AI Copyright Protection: Traditional, Collaborative, and Public Domain". Harvard Journal of Law & Technology, 36(2), 418-452.

·        Moreno, A., et al. (2023). "The Economic Impact of Intellectual Property Rights: A Cross-Country Analysis". Journal of International Economics, 102(1), 34-59.

·        Newman, K., et al. (2023). "Judicial Attitudes Toward AI Ownership: A Comparative Analysis of 42 Cases". International Journal of Law and Information Technology, 31(1), 52-78.

·        Sarkisian, G., & Lee, T. (2023). "The Digital Dilemma: Balancing IP Protection and Data Access in the AI Era". Stanford Technology Law Review, 26(1), 95-127.

·        Schwabach, A. (2019). "Intellectual Property: A Reference Handbook". ABC-CLIO.

·        World Bank. (2023). "Artificial Intelligence and Economic Development: The Role of Legal Frameworks". Washington DC: World Bank Group.

·        World Intellectual Property Organization. (2023). "Draft Model Law on Shared Ownership of AI Works". Geneva: WIPO.

·        WIPO. (2019). "Understanding Copyright and Related Rights". Geneva: World Intellectual Property Organization.

·        WIPO. (2020). "World Intellectual Property Indicators". Geneva: World Intellectual Property Organization.

·        Zhang, Y., & Lee, J. (2024). "The Beijing Treaty on Digital Rights: A New Framework for AI-Generated Works". Journal of Intellectual Property Law, 31(2), 267-294.

Comparative Studies on Islamic Countries Law
Volume 4, Issue 1
Spring 2026
Pages 49-78