مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

شرایط حاکم بر پرداخت نفقه زوجه و ضمانت های اجرایی حقوقی و کیفری ناظر بر استنکاف از پرداخت نفقه در نظام حقوقی ایر ان و مصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علیرضا شکربیگی 1
امید امامی 2
1 استادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشجوی دکتری گروه حقوق کیفری و جرم شناسی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
10.22034/lcs.2024.2031652.1043
چکیده
از جمله تکالیف مالی ناشی از زندگی مشترک، تامین هزینه‌های ضروری است که در قالب نفقه، در نظام‌های حقوقی پیش‌بینی شده است. یکی از منابع اساسی حقوق هرکشور، قوانین موضوعه آن کشور می باشد، چرا که بسیاری از حقوق اشخاص در قوانین کشورها تصریح و تعیین می گردد و از طریق مراجعه به قوانین است که می توان میزان حقوق اشخاص را تشخیص داد.  از آنجا که قانون ایران برگرفته از شرع است لذا زوج ملزم به پرداخت نفقه زوجه است و استنکاف وی تنها در مواردی که عرفا مجاز شناخته می شود؛وی را از شمول جرم ترک انفاق مبری می دارد. این مساله در قانون مصر علی رغم تاسی از قانون فرانسه مشاهده می شود و همانند قانون مجازات و قانون حمایت از خانواده ایران زوج مستنکف از پرداخت نفقه به حبس محکوم می گردد. بر همین اساس با توجه به شباهتهای عملی بسیار در این نوشتار به بررسی تحلیلی توصیفی موارد شمول،استنکاف و ضمانت اجراها پرداختیم و چنین نتیجه گرفتیم که تنها وجوه افتراق در خصوص معیارهای تعیین میزان و مدت حبس بعنوان ضمانت اجراست.
کلیدواژه‌ها
نفقه زوجه
حقوق مالی
حقوق کیفری ایران و مصر
استنکاف
حبس

موضوعات

عنوان مقاله English

The Conditions Governing the Payment of Spousal Maintenance and the Legal and Criminal Enforcement Guarantees Regarding Refusal to Pay Maintenance in the Legal System of Iran and Egypt

نویسندگان English

Alireza Shekarbeigi 1
omid emamy 2
1 Assistant Prof., Dep. of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Payame Noor University, Tehran, Iran ( Corresponding Author)
2 Ph.D student in criminal law and criminology, Islamic Azad University, Tehran brench, Tehran, Iran
چکیده English

One of the financial obligations arising from cohabitation is the provision of necessary expenses, which are foreseen in the legal systems in the form of alimony. One of the basic sources of rights of any country is the relevant laws of that country, because many of the rights of individuals are specified and determined in the laws of the countries, and it is through referring to the laws that one can determine the extent of the rights of individuals. Since the law of Iran is derived from Sharia, the husband is required to pay alimony to his wife, and his refusal to do so only in cases that are recognized as permissible by mystics and exempts him from the crime of abandoning alimony. Affecting the French law, this issue is observed in Egyptian law, and similar to the penal Code and the Iranian family protection law, a couple who refuses to pay alimony is sentenced to prison. Based on this, considering the many practical similarities in this article, we analyzed the descriptive analysis of cases of inclusion, objection and guarantee of executions and concluded that the only differences are the criteria for determining the amount and duration of imprisonment as a guarantee of execution.

کلیدواژه‌ها English

Spouse alimony
financial rights
criminal law of Iran and Egypt
reprimand
imprisonment

  1. ) منابع فارسی

    1. ایزدی فرد، علی اکبر و علیزاده، صفورا،1396،بررسی فقهی و حقوقی نفقه زوجه،اولین کنفرانس ملی حقوق و علوم سیاسی،تهران،https://civilica.com/doc/807307
    2. آقالر، بهرام و رفیعی فروشانی، احمدرضا،1396،بررسی تطبیقی احکام نفقه زوجه غایب مفقودالاثر در فقه و حقوق،همایش بین المللی حقوق علوم سیاسی و معارف اسلامی،قرچک،https://civilica.com/doc/669322
    3. آقایی بجستانی ،مریم و دیگران(1402)بررسی فقهی ضمانت اجرای کیفری مهریه،نفقه و حضانت با نگاهی به آموزه های قرانی، مطالعات قرانی، بهار، شماره53.
    4. بسناس، مهری و سمیعیان، آیلار،1395،بررسی حق نفقه زن در حقوق ایران و اسلام،کنفرانس بین المللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اجتماعی،قم،https://civilica.com/doc/609862
    5. خانی، حیدر و محمدزاده اصل، محمد،1399،مبانی تمایزات نفقه زوجه نسبت به نفقه سایر اقارب،سومین کنفرانس ملی و دومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم سیاسی،تهران،https://civilica.com/doc/1171393
    6. خزایی،احمد رضا(1395)بررسی فقهی حقوقی نفقه با نشوز زوجه، پزوهش های فقه و حقوق اسلامی،پاییز، شماره45.
    7. خلق الله،ساجده و پور صادق کردی، علی(1394)بررسی فقهی –حقوقی نفقه زوجه و ضمانت اجرای مدنی و کیفری،اولین همایش ملی پژوهش های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران،
    8. دهقان نزاد،رضا و دیگران(1400)نگاهی نو به معیار نفقه زوجه در فرض اعسار زوج، نشریه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دوره54، شماره2،پاییز و زمستان.
    9. سربازیان،مجید و برزگر،غلامرضا(1396)معیار تعیین نفقه زوجه در فقه امامیه و حقوق مدنیف نشریه مطالعات حقوقی، بهار، شماره239.
    10. سعادت مصطفوی، سید مصطفی و جلالیان،ابراهیم(1395)مبانی فقهی و حقوقی پرداخت نفقه به زن در ایام عده وفات، آموزه های حقوقی گواه،بهار و تابستان، شماره2.
    11. صادقی مقدم،محمد حسن و امیرحسینی،امین(1394)نفقه و نیازهای درمانی زوجه، نشریه زن رد فرهنگ و هنر،پزوهش زنان،شماره3.
    12. عباس زاد محمودی، مهسا و میر، منصور،1396،بررسی حقوق مالی زن در حقوق ایران با تاکید بر نفقه،کنفرانس ملی تحقیقات علمی جهان در مدیریت،حسابداری،حقوق و علوم اجتماعی،شیراز،https://civilica.com/doc/737673
    13. عزیزآبادی، شیوا و امیرمحمدی، محمدرضا و شفیعی بافتی، نگین،1397،مطالعه تطبیقی وضعیت نفقه ی زوجه زندانی در حقوق ایران مصر،کنفرانس بین المللی مطالعات بین رشته ای در مدیریت و مهندسی،تهران،https://civilica.com/doc/883237
    14. کریمی،نسرین(1398)جرم انگاری ترک انفاق در فقه و حقوق ایران با نگاهی به فقه اهل سنت، پژوهشنامه حقوق اسلامی، بهار و تابستان، شماره49، ص171
    15. میراحمدی، مریم و شفیعی چایدره، فاطمه،1400،اشتغال زوجه و تاثیر آن بر نفقه در حقوق ایران و مصر،هشتمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضایی،https://civilica.com/doc/1326592
    16. نصیران،داوود و جوادی،امین(1399)بررسی امکان توافق راجع به نفقه همسر در حقوق ایران و انگلستان، دیدگاه های حقوق قضایی،پاییز، شماره91.
    17. نیازی،قدرت الله و رمضانی،علی(1395)معیار نفقه زوجه، فقه و حقوق خانواده، پاییز وز مستان، شماره65.
    18. نیازی،قدرت الله و رمضانی،علی(1395)معیار نفقه زوجه، نشریه فقه و حقوق خانواده،پاییز وزمستان، شماره65.

     

    ب) منابع عربی

    1. احمد ابراهیم(2003)نظام النفقات فی الشریعه الاسلامیه،جلدسوم، قاهره،مصر، انتشارات القاهره.
    2. احمد الفراج حسین(1998)اولاد و نفقه الاحکام الاسره، انتشارات المعارف.
    3. احمد محمود خلیل(2022)الوسیط فی شرح احکام الاسره،المکتب الجامعی الحدیث،قاهره.
    4. البنا کمال صالح(1996) دعاوی الاحوال الشخصیه، پاپ سومف قاهرهف مصر، نشر دارالکتب.
    5. طوسی،محمد بن حسن(1417) المبسوط فی فقه الامامیه، تهران،نشر صدوق.
    6. طوسی،محمد بن حسن(1418)الخلاف،تهران،تابان.
    7. عبدالوهاب خلاف(2020)حقوق خانواده در فقه حنفی و حقوق مصر، ترجمه فیروز منصوری،انتشارات نورالامین،تهران.
مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی
دوره 2، شماره 2
تابستان 1403
صفحه 17-32