مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

ساختار و اهمیت دادگاه های تجاری با توجه به ویژگی های خاص حقوق تجارت: مطالعه ای تطبیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدرسول آهنگران 1
امیر محمود امینی 2
احمد صابری مجد 3
1 استاد تمام گروه حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران.(نویسنده مسئول)
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/lcs.2023.2012325.1024
چکیده
فقدان بستر قانونی برای حل‌وفصل اختلافات تجاری و تمییز آن از قراردادهای مدنی، ایجاد راهکارهایی برای دست‌یابی به سازوکاری مؤثر را ضرورت بخشیده ­است. این پژوهش درصدد برررسی ساختار و اهمیت دادگاه­های تجاری با بهره ­گیری از شاخص‌های تمییز قراردادهای تجاری از مدنی است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی ـ تحلیلی است و کوشیده ­است با واکاوی پژوهش‌های مرتبط با دادگاه‌های تجاری و تمییز آن از دادگاه‌های عمومی ـ حقوقی به فهمی منسجم از این موضوع دست یابد. از آن­جایی­که یکی از موانع سرمایه‍گذاری خارجی در ایران، نبود اطمینان کافی از سوی تجار به سبب فقدانِ دادگاه‍های اختصاصی در امر بازرگانی است، بنابراین نقش مهم دادگاه‌های ویژه در رسیدگی به دعاوی تجاری در اطمینان­بخشی نسبت به رسیدگی فنی و بهبود شاخص‍های رسیدگی عادلانه انکارناپذیر است. علی‌رغم شکل‌گیری دادگاه‌های تخصصی تجاری در حقوق فرانسه، انگلیس و آمریکا و تأکید بر ضرورت­های حقوقی و اقتصادی آن، هم­چنان ایجاد این دادگاه‌ها و آیین رسیدگی خاص آن یکی از اصلاحات و ضرورت­های نظام قضایی ایران است. اهمیت ایجاد این دادگاه‌ها این است که می‌تواند به تسریع، کم‌هزینه شدن و قابل‌اعتمادتر شدن رسیدگی به دعاوی تجاری که نشأت‌گرفته از ویژگی‌های ذاتی و منحصربه‌فرد حقوق تجارت است، کمک نماید.
کلیدواژه‌ها
دادگاه‌های تجاری
قراردادهای تجاری
دعاوی تجاری
ساختار دادگاها
حقوق تجارت

موضوعات

عنوان مقاله English

The Structure and Importance of Commercial courts according to the Special Characteristics of Commercial Law: Comparative Study

نویسندگان English

Mohammad Rasool Ahangaran 1
Amir Mahmood Amini 2
Ahmad Saberi Majd 3
1 Prof. of Law Dep, Farabi Faculties, University of Tehran, Tehran, Iran (corresponding author).
2 PhD Student of Private Law, Farabi Faculties, Tehran University, Tehran, Iran.
3 PhD student of Jurisprudence and Law Dep,, Farabi Faculties, Tehran University, Tehran, Iran.
چکیده English

Absence of a legal framework for resolving commercial disputes and distinguishing them from civil contracts, made it necessary to create solutions to find an effective mechanism. This research aims to examine the structure and importance of commercial courts by using the indicators to distinguish commercial from civil contracts. This research is a descriptive-analytical type and has tried to achieve a coherent understanding of this issue by analyzing the researches related to commercial courts and differentiating them from general-law courts. Since one of the obstacles to foreign investment in Iran is the lack of commercial courts, the role of expert judges in dealing with commercial cases in the development of trade, facilitating investment and improving the economic indicators of today's societies is undeniable. Despite the formation of specialized commercial courts in French, British and American legal system and the emphasis on its legal and economic needs, the creation of these courts is still one of the reforms and necessities of Iran's judicial system. The establishment of these courts, in addition to being specialized aspects, can help speed up, reduce costs and make more reliable the processing of commercial claims that originate from the inherent and unique features of commercial law. Therefore, all efforts should be made to determine the structure and importance of these courts and in this way help the country's business and economy.

کلیدواژه‌ها English

commercial courts
commercial contracts
commercial lawsuits
structure of courts
commercial law
  1. اسکینی، ربیعا (1391). حقوق تجارت، معاملات تجاری، تجار و سازماندهی فعالیت تجاری، چاپ پانزدهم، تهران: انتشارات سمت.
  2. اعظمی زنگنه، عبدالحمید (1375). حقوق بازرگانی، چاپ اول، تهران: چاپخانۀ افست رشدیه.
  3. اعلایی فرد، محمدعلی (1394). حقوق تجارت بین‌الملل، چاپ اول، تهران: جاودانه.
  4. جوهر، سعید؛ نیکوند، شکرالله (1399) «دادگاه‌های اقتصادی جایگزین محاکم تجاری با مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی فرانسه و بلژیک»، تحقیقات حقوقی آزاد، 13 (49): 159-174.
  5. داراب‌پور، مهراب (1374). تفسیری بر حقوق بیع بین‌المللی، جلد اول، چاپ اول، تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
  6. شاکری، فرزانه (1389). دادگاه‌های تجاری و آئین دادرسی تجاری فلسفه پیدایش، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
  7. شمس، عبدالله (1385). آیین دادرسی مدنی، جلد اول، چاپ پنجم، تهران: انتشارات دراک.
  8. شیروی، عبدالحسین (1391). حقوق تجارت بین‌الملل، چاپ چهارم، تهران: انتشارات سمت.
  9. قاسمی حامد، عباس؛ غفوری اصل، غزل (1395). «لزوم احیای دادگاه‌های تجاری در ایران»، تحقیقات حقوقی، شمارۀ 19 (73): 35-57.
  10. کاتوزیان، ناصر (1380). قواعد عمومی قراردادها، جلد اول، چاپ پنجم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  11. مافی، همایون؛ افشار ونگینی، رحمان (1401). «ایجاد دادگاه تجاری در راستای اصل سرعت در آیین دادرسی»، مجلۀ دانشنامه‌های حقوقی، 5 (14): 160 ـ 184.
  12. متین‌دفتری، احمد (1381). آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، جلد اول، تهران: انتشارات مجد.
  13. مجاهد، افشین (1401). «جایگاه دادگاه­های تجاری در حقوق ایرن، فرانسه وانگلیس»، فصلنامۀ پژوهش­های حقوق تطبیقی، سال پنجم، شمارۀ هفدهم: 24 ـ 39.
  14. مهدوی پور، اعظم؛ نقیبی، سیدمحمد (1395) «بررسی حدود صلاحیت دادگاه‌های کیفری در قانون آیین دادرسی کیفری»، مجلۀ حقوقی، 4 (5): 188-224.
  15. نورالهی، مریم (1397). مقایسۀ حقوق و مسئولیت‌های شرکا شرکت مدنی و تجاری با نقد لایحه جدید قانون تجارت، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ فقه و حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه ارومیه.

(در بخش منابع لاتین، تاریخها گاه بعد از نام مؤلف و گاه در پایان آمده است. لطفاً همه بعد از نام خانوادگی نویسنده بیاید)

  1. Albaheth, Hamza (2020). Establishing Specialized Economic Courts in Saudi Arabia to Boost Investments, Utopía y Praxis Latinoamericana, 25 (6): 278-288.
  2. Applebaum, Lee (2011). “The Steady Growth of Business Courts, Future Trends in State Courts”, 70 (Williamsburg, VA: National Center for State Courts).
  3. Bach, Mitchell & Applebaum, Lee (2004). A History of the Creation and Jurisdiction of Business Courts in the Last Decade, Business Lawyer, 60 (1): 147-275.
  4. Bailly, Alexandre & Haranger, Xavier & Morgan, Lewis (2020). Litigation and enforcement in France: overview, Law stated as at 01-Dec-2020, Resource Type Country Q&A.
  5. Bienenstock, Sophie (2019). The Deterrent Effect of French Liability Law: the Example of Abusive Contract Terms, Revue d'économie politique, 129 (2): 205-234.
  6. Cadiet, Loic & Jeuland, Emmanuel (2009). Droit judiciaire privé, Lexis Nexis.
  7. Chobeaux, François (2012). LE CONTRAT, VST - Vie sociale et traitements, 106-107,. https://www.cairn.info/revue-vie-sociale-et-traitements-2012-2-page-106.htm
  8. Commercial Court (2020). The Admiralty and Commercial Courts Guide, HM Courts and Tribunals Service 2014, "Commercial Court" . Encyclopædia Britannica. 6 (11): 770-782.
  9. Eugene, Raviart (1932). Les tribunaux de commerce, Paris, Librairie des Juris Classeurs.
  10. Krueger, Roche (2003). Takes Reins of First Business Court,” Orlando Business, Journal, October.
  11. Langan, Henderson (1983). civil procedure, Sweet & Maxwell.
  12. Lemercier, Claire (2020). Transferts et cultures juridiques. Pourquoi l’Angleterre victorienne n’a-t-elle pas adopté les tribunaux de commerce?, Dans Droit et société, 2 (105): 309-324.
  13. Qian, Xu (2021). The legal legitimacy of the China International Commercial Court: history, geopolitics, and law, Asia Pacific Law Review, 28 (2): 360-379.
  14. Reerink, Gustaaf & Omar Sidharta, Kevin & Suyudi, Aria & Hewitt, Sophie & Crouch, Melissa (2019). A Story of Unfinished Reforms: from Part III - Specialised Courts as Judicial Reform Strategy, University of New South Wales, Sydney, Cambridge University Press.
  15. Rühl, Giesela (2021). The Resolution of International Commercial Disputes – What Role (if any) for Continental Europe?, American Journal of International Law, 115 (2): 11-16.
  16. Sherwood, Robert & Geoffrey, Shepherd & Celso, Marcos (1994). “Judicial Systems and Economic Performance”, The Quarterly Review of Economics and Finance, 34 (1): 101-116.
  17. Stauber, Alvin (2007). A TWENTY FIRST CENTURY NECESSITY?, Judicial Studies Institute Journal, 1 (2): 154-177.
  18. Strong, S.I (2021). International Commercial Courts in the United States and Australia: Possible, Probable, Preferable?, AJIL Unbound, 115 (20): 28-33.
  19. Tiba, Firew (2016). The Emergence of Hybrid International Commercial Courts and the Future of Cross Border Commercial Dispute Resolution in Asia, Chi. Int'l L. Rev, 14 (1): 1-31.
  20. WORLD BANK (2006). “Doing Business 2007: How to Reform” (International Bank for Reconstruction and Development/ The World Bank, Washington, D.C.) Available at: https://www.doingbusiness.org/content/dam/doingBusiness/media/Annual-Reports/English/DB07- FullReport.pdf
  21. WORLD BANK (2020). “Doing Business 2020: Comparing Business Regulation in 190 Economies” (International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank, Washington, D.C.) Available at: http://documents.worldbank.org/curated/en/688761571934946384/pdf/Doing-Business-2020-Comparing Business-Regulation-in-190-Economies.pdf

 

مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی
دوره 1، شماره 4
زمستان 1402
صفحه 47-70