مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی

بازخوانی فقهی و حقوقی جرم انگاری تظاهر به روزه خواری در قانون مجازات اسلامی ایران و کد جزای افغانستان.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
احمدزکی زکا 1
عباس سلمان پور 2
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.( نویسندۀ مسئول )
2 استادیار گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.
10.22034/lcs.2023.2004154.1020
چکیده
یکی از مهمترین دستورات عمومی و جامع آیین اسلام روزه داری در ماه مبارک رمضان است که میان فقیر و غنی، رئیس و مرئوس تفاوت نمی‌گذارد وهمه افراد دارای شرایط، بدون هیچ امتیازی مکلف به امساک اند ولی متأسفانه تظاهر به روزه خواری، چالشی جدی است که می‌شود گفت در میان همه مسلمانان راه یافته و به یک نا هنجاری اجتماعی مبدل شده است. روزه خواری در ملأ عام، گذشته از اینکه حرمت شکنی ماه رمضان به شمار می‌رود، بی احترامی و توهین به دین و روزه داران است و ده ها پیامد منفی اعتقادی، اجتماعی، اخلاقی و تربیتی را به بار می‌آورد. بر این اساس، محقق، در تلاش است که تظاهر به روزه خواری را از نظر حقوق یران و افغانستان (قانون مجازات اسلامی و کد جزا) و فقه اسلامی ارزیابی نموده و اثبات جرم بودن تظاهر به روزی خواری را مورد بررسی قرار دهد. تا از یک سو جایگاه حقوقی این عمل دانسته شود و از سوی دیگر نگرانی و واکنش‌ شهروندان را در خصوص جرم انگاری این عمل کاهش دهد و جایگاه جرم انگاری آن در سیاست کیفری تبیین گردد. یافته‌های تحقیق پیش‌رو که مبتنی بر روش تحلیلی و توصیفی است، نشان داد که در مجموع مواد قوانین کیفری ایران و افغانستان در این خصوص صراحت ندارد اما محتوای آنها و هم چنین گزاره‌های فقهی، پدیده تظاهر به روزه خواری را جرم تلقی می‌کند.
کلیدواژه‌ها
تظاهر به روزه خواری
جرم انگاری
مبانی نظری
قانون مجازات اسلامی
کد جزا

موضوعات

عنوان مقاله English

Juridical and legal Rereading of the criminalization of pretending to fasting in Iran's Islamic Penal Code and Afghanistan's Penal Code.

نویسندگان English

Ahmadzaki Zaka 1
Abbas Salmanpour 2
1 Ph.D Student, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Guilan, Iran. (Corresponding Author)
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Guilan, Iran.
چکیده English

One of the most important general and comprehensive orders of Islam is fasting in the holy month of Ramadan, which does not differentiate between the rich and the poor, the rich and the poor, and all people with conditions are obliged to fast without any privileges, but unfortunately, pretending to fasting is a serious challenge that It can be said that it has spread among all Muslims and has become a social abnormality. Fasting in public, apart from the fact that it is considered a violation of the sanctity of the month of Ramadan, is disrespectful and insulting to the religion and the fasting people and brings dozens of negative religious, social, moral and educational consequences. Based on this, the researcher is trying to evaluate the pretense of fasting from the point of view of Iran's Islamic Penal Code, the Afghan Penal Code and Islamic Jurisprudence, and examine the proof of the crime of pretending to fast. To understand the legal position of this act on the one hand, and on the other hand, to reduce the concern and reaction of citizens regarding the criminalization of this act, and to clarify the position of its criminalization in criminal policy. The findings of the upcoming research, which is based on the analytical and descriptive method, showed that the articles of the criminal laws of Iran and Afghanistan are not clear in this regard, but their content as well as jurisprudential statements consider the phenomenon of pretending to fast as a crime.

کلیدواژه‌ها English

Pretending to fasting
criminalization
theoretical foundations
Islamic Penal Code
Penal Code

  1. قرآن کریم.

    1. ابن‌قدامه، موفق‌الدین (۱۹۹۷م)، المغنی، ریاض: دار عالم الکتب.
    2. ابن‌نجیم، زین‌الدین بن ابراهیم (بی‌تا)، البحر الرائق شرح کنزالدقائق، دارالکتب الاسلامی.
    3. آزاده، سید رضا موسوی و دیگران (۱۴۰۱)، «تأملی بر روزه‌خواری در رویۀ قضایی؛ فعل مجرمانه یا فعل حرام»، تمدن حقوقی، ۱۱، ۵۳۷-۵۵۲.
    4. آقابابایی، حسین وزادفر (۱۳۹۳)، «جرم‌انگاری اعتیاد به مواد مخدر در پرتو اصل پدرسالاری حقوقی»، مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی، ۱، ۱ـ ۲۱.
    5. القانون الجنائی المغربی (قانون العقوبات مجموعة القانون الجنائی).
    6. القانون الجنائی الموریتانی ۱۹۸۳م.
    7. القانون الجزائی لعمان، شماره 7/1974.
    8. القانون الجنائی السودانی، سال ۱۹۹۱.
    9. المجاهرة بالإفطار فی رمضان، قانون شماره 44 سال 1968، کشور کویت
    10. الهام، غلامحسین، و برهانی (۱۴۰۰)، درآمدی بر حقوق جزای عمومی جرم و مجرم، چ ۶، تهران: میزان.
    11. توسلی، غلام‌عباس (۱۳۶۹)، نظریه جامعه‌شناسی، تهران: سمت.
    12. توفیقی، حسین (۲۰۰۰)، آشنایی با ادیان بزرگ، تهران: مؤسسه فرهنگی طه و مرکز جهانی علوم اسلامی.
    13. جانکی، فیروز محمودی و روستایی (۱۳۹۲)، «توجیه مداخله کیفری اصول و ضرورت‌ها»، پژوهش حقوق کیفری، ۳، ۳۵ـ ۶۶.
    14. جزری، عبدالرحمن (۱۴۲۴)، الفقه علی مذاهب الاربعة، بیروت: دار الکتب العلمیة.
    15. جهان بخشی، محمدرضا (۱۳۹۹)، «بررسی جرم‌انگاری فعل حرام در چارچوب اصل قانونی بودن» ،دومین کنگره بین المللی تحقیقات بین رشته ای در علوم انسانی اسلامی، فقه، حقوق و روانشناسی،تهران.
    16. حر عاملی (۱۴۱۴)، وسائل الشیعه، چ۲، تهران: موسسة آل بیت علیهم السلام لاحیاء التراث.
    17. زحیلی، وهبه (۲۰۱۰)، موسوعة الفقه الاسلامی و القضایا المعاصرة، دمشق: دارالفکر،
    18. سید سابق، (بی‌تا)، فقه السنة، قاهره:الفتح للاعلام العربی.
    19. شرح کد جزا، نشر شده در بنیاد آسیا، ۱۳۹۸.
    20. صابری یزدی، علی رضا (۱۳۷۵)، الحکم الزاهرة، محمد رضا انصاری محلاتی، چ۲، قم: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.
    21. صدوق، محمد بن علی (۱۴۱۳)، من لایحضره الفقیه، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
    22. عثمانی، محمدشفیع (۱۳۷۷)، تفسیر معارف القرآن، تربت جام: احمد جام.
    23. عدل، رضوان، (۱۹۰۵م)، روضة المحتاجین لمعرفة قواعد الدین، قاهره: المکتبة الکبری الامیریة.
    24. قمى، احمد بن محمد بن عیسى (۱۴۰۸ق)، النوادر، چ۱، قم: موسسة الامام المهدی.
    25. کاظمی و دانش آرا (۱۳۹۹)، «تکفیر؛ از پیشگیری رشد‌مدار تا توجیه فلسفی جرم‌انگاری»، نشریه علمی مطالعات حقوقی معاصر، ۱۹، ۲۹۵ـ ۳۱۶.
    26. کلینی، محمد یعقوب (۱۴۰۷ق )، الکافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    27. قانون مجازات اسلامی، جهموری اسلامی ایران مصوب: ۱۳۷۵.
    28. قانون العقوبات لقطر، شماره ۱۱ سال ۲۰۰۴.
    29. قانون العقوبات البحرینی، ۱۹۷۶م.
    30. قانون العقوبات العراقی، شماره 111 سال ۱۹۶۹م.
    31. قانون العقوبات الأردنی، شماره 16/1960م.
    32. کد جزای جهموری اسلامی افغانستان مصوب: ۱۳۹۶
    33. مجلسی، محمد باقر(۱۴۰۳ق)، بحار الانوار، چ۲، تهران: موسسة الوفاء.
    34. محمدی، محمدی (۱۳۹۵)، تبیین حقوقی و جرم شناختی عزاداری‌های نامتعارف، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران.
    35. نجفی، محمدحسن (۱۹۸۱م)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    36. نیک گهر، عبدالحسین(۱۳۶۹)، مبانی جامعه شناسی، چ۱، تهران: رایزن.
    37. ولیدی، محمد صالح(۱۳۸۶)، حقوق جزای اختصاصی، جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی و حقوق و تکالیف خانوادگی، چ ۳ ، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
    38. هاشمی، سید حسین (۱۳۹۴)، «قرآن و اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها»، قرآن، فقه و حقوق اسلامی، 2، ۱۹۱- ۲۱۸.
    39. یزدی، مصباح (۱۳۸۴)، آموزش عقاید، چ ۱۷، تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل سازمان تبلیغات.
    40. یزدی، سید محمد کاظم (۱۴۲۵ق)، العروة الوثقی، قم: مکتب آیة الله العظمى السید السیستانی.
    41. Dworkin, G, (2010) paternalism, in: Stanford Encyclpedia of philosophy, http://plato.Stanford.edu/.
    42. the Delhi Agricultural Cattle Preservation Act 1994.
    43. THE HARYANA GAUVANSH SANRAKSHAN AND GAUSAMV ARDHAN AMENDMENT  ACT , 2019.
    44. THE EHTRAM-E-RAMAZAN ORDINANCE, ) Ordinance XXIII OF 1981).
    45. Stanton,J ,2006, the limis of law, in: Stanford Encyclpedia of philosophy, URL=http://plato.Stanford.edu/
    46. Simester, A.P. and Sullivan, G.R. (2001), Criminal Law Theory and Doctrine,1st edition,Hart Publishing, Oxford.
    47. Simmons, A. John, (2001), Justification and Legitimacy, Essays on Rights and Obligations, Cambridge university press.
مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی
دوره 1، شماره 3
پاییز 1402
صفحه 57-82